Verzija za štampu rss Bookmark and Share Početak » Novosti » Kultura » Main stream »

CELULOIDNO ZAČARAVANJE


CELULOIDNO ZAČARAVANJE -

Nemački sociolog Maks Veber (1864-1920) je, baveći se multidimenzionalnom analizom novovekovne Evrope, dakle, razdobljem nakon reformacije i revolucije - ukazao na radikalan raskid sa duhom srednjevekovlja, njegovom nenaučnošću, misticizmom i sujeverjem, sa njegovom uronjenošću u onostranost.
Taj aspekt metamorfoze staroga društva, Veber je označio jednim neobičnim terminom: “razčaravanje” (ili “razmadjijavanje”). To “razčaravanje” tradicionalnog društva, direktno je proporcionalno usponu racionalizma, prosvetiteljstva i sve većoj dominaciji naučnoga duha, te posvemašnjoj sekularizaciji. Beše to epoha Volterovih sarkazama, engleskog empirizma i francuskog materijalizma, iščezavanja Inkvizicije i posvemašnje ateizacije. Razčarano čovečanstvo stupa u pozitivno doba scijentizma, “comon sens-a”, tehnicizma i magije tehnike.
Medjutim, sredinom dvadesetoga veka, nakon drugog svetskog rata, sve više se ukazuje zabluda linijskog shvatanja vremena i istorije kao zakonomernog progresa. Dijalektika razvoja savremene civilizacije je sve više upravo suprotna tom veberovskom razčaravanju, te mi na jednom “višem stupnju” proklamovanog i projektovanog racionalizma i modernizma, stupamo u maglovite i opskurne oblasti nove mitologizacije svesti, karakteristične sve više za recentni primitivni mentalitet.
Sociolozi religije i novih društvenih pokreta su već odavno identifikovali novo “začaravanje” društva, koje se, pored ostaloga, ogleda u vidu eksplozije različitih kultova, sekti, sve otvorenijih vidova magije, horoskopske astrologije i hiromantije, veštičarstva i satanizma, spiritizma i okultizma. Drugačije kazano, prvo od pedesetih godina prošloga veka, sa Ginzbergom. LSD-ijem, hipicima i bitnicima, a onda definitivno šezdesetih godina, čovečanstvo zakonomerno zakoračuje (odnosno, vratilo se) u doba nove iracionalnosti, koje je ruski filozof Berđajev definisao kao “novo srednjevekovlje”.
Na takvom društvenom i duhovnom backgroundu, “blokbaster” kakav je “Hari Poter i kamen mudrosti”, ukazuje se kao svojevrsna ikonička tvorevina. Drugim rečima, to znači da nije reč samo o pukom hitu i uspeloj celuloidnoj obmani; u ovom filmu, naime, pored čisto filmske poruke, čulne senzacije i sadržaja u užem smislu te reči, sublimisano je potpražno jedno šire polje složene mreže značenja i uticaja, analiza, angažmana ali i anticipacija.
Fenomenološki posmatrano ovaj je film više od “ekranizovane bajke”, melanža mnogih sličnih ostvarenja, kakvi su “Čarobnjak iz Oza”, “Gospodar prstenova”, “Priča bez kraja” itd. To znači da dobar dio generisanih konotacija pada u polje afilmskog, u neki kvaziestetski angažman, i čak ne manje i propagandu. Ideologija kojom je Hari Poter, i kao film i literarni predložak, inspirisan , na kojoj se napaja i koju populariše, jeste ista ona koju je lako identifikovati u filmu “Kosa”, Miloša Formana. Reč je, naime, o ideologiji novoga doba /new age/.
“Kosa” je definitivno objavljenje ideologije Nju Ejdža, koje filmskim jezikom nagoveštava i elaborira kljucne ideje i vrednosti ovog pseudo religijskog pokreta, baš kao i Hari Poter. Medjutim, dok je “Kosa” proklamacija prve faze Nju Ejdža, kvazuhumanističke faze, dotle je Hari Poter razvio zastavu druge, agresivnije i neprikrivene, okultističke faze Doba vodolije.
I, uopšte, čitav niz holivudskih “blokbastera” potpražno zastupa istu ideologiju u obliku vizuelnih šifri, i sofisticirano propagira amfibolički pokret Nju Ejdž. “Bliski susreti treće vrste”, “E.T.”, “Kućni duh”, “Dan nezavisnosti”, “Zmajevo srce”, “Indijana Džons i hram sudbine”, “Armagedon”, “Ratovi zvezda”…i mnogi drugi. U tom smislu, Hari Poter ne predstavlja ništa novo, izuzev u jednoj bitnoj stvari: u njemu je ideologija “Doba Vodolije” prilagodjena dečjem uzrastu, upodobljena detinjoj sposobnosti aprehenzije.
Interpretacija filmova o Hariju Poteru kao pukog celuloidnog prospekta indoktrinacije ili propagandnog materijala New Age pokreta, može ostati shvaćena kao čisto postulirana, ukoliko previdimo ogroman i sve veći uticaj ove neopaganske ideologije, narocito u Velikoj Britaniji i Americi. Prema nekim istraživanjima Galupovog instituta, broj /nesvesnih/ sledbenika ovog pokreta iznosi oko šezdeset miliona, i, takoreći svakodnevno, se uvećava.
U studiji “Zavodjenje naše dece”, N. Anderson ukazuje na opasnost od nekontrolisane infiltracije Nju Ejdža u sistem obrazovanja u SAD. Ovaj autor piše i to da “mnoge naše državne škole primenjuju tehnike koje su ukorenjene u istočnjackom misticizmu, u Nju Ejdžu i okultizmu”. Dejvid Maršal, autor knjige “New Age: Izazov hrišcanstvu”, koji ukazuje na mnoge i neočekivane opasnosti od “njuejdžovštine”, navodi i ovaj opis:”U učionicama državnih škola u Los Andjelesu, dvadeset i pet djaka prvaka mirno sedi dok im njihov učitelj govori da zamisle sebe kao savršena bića koja sadrže u sebi svu svetlost i svu mudrost svemira”. Takodje, u učionicama se sve više praktikuje i tehnika “kanalisanja” (chaneling”), kao moderna verzija spiritizma, “komunikacije sa natprirodnim duhovnim vodicima”, transcendentalna meditacija i usmeravanje mašte.
Dakle, takva škola, a Amerika je tu preteča još jedne globalne transformacije svesti i “izmene paradigme”, sve više liči na školu čarobnjaštva Hogvorts, u koju sa jedanaest godina odlazi Hari Poter, kako bi se naučio veštičarstvu i magiji. Oni koji olako ističu da i u Grimovim bajkama ima “dosta magije, veštica i sličnog”, propuštaju da uoče da ova filmska bajka, buduci vizualizovana, omogućava ili nameće neuporedivo veći stepen identifikacije i projekcije. Drugačije kazano, svako moderno dete je, u okruženju njuejdžizacije celoga društva, potencijalni Hari Poter, i to ne tek više samo u mašti, kao u vreme brace Grim.

Bogdan Anđelić

Izvor:Bgsvetionik

Čitanja: 4313 | Komentara: 0 | Dodaj komentar


John Newman i Milky Chance na Exitu

Nova engleska soul zvezda John Newman, nastupiće u subotu 11. jula, a indie-pop duo Milky Chance 12. jula na glavnoj
{title} - {opis}

ROBMATIC - novi švajcarski DJ star u Beogradu!

U petak 21. Jula na gradskom splavu Lasta nastupiće nova švajcarska Tech-House zvezda - ROBMATIC ROBMATIC je nova sjajna zvezda