Verzija za štampu rss Bookmark and Share Početak » Novosti » Kultura » Main stream »

KALENDAR Rođen Orf, umro Van Ajk

10. 07. 2010.

KALENDAR Rođen Orf, umro Van Ajk - Rođen Orf, umro Van Ajk

KALENDAR

Na prekjučerašnji datum 70. Rimljani su u Judejskom ratu osvojili i razrušili Jerusalim. Od ruševina je ostao samo zapadni zid velikog jevrejskog hrama (Zid plača). Tog dana 1497. portugalski moreplovac Vasko da Gama isplovio je iz Lisabona na prvo putovanje na kojem je otkrio morski put za Indiju oko Rta dobre nade. Istog datuma 1809. rođen je hrvatski pisac i reformator jezika Ljudevit Gaj, vođa Ilirskog panslovenskog pokreta. Deceniju potom, rođen je hrvatski kompozitor Vatroslav Lisinski, najpoznatiji muzičar Ilirskog preporoda i utemeljitelj hrvatskog nacionalnog izraza u muzici. Na taj dan 1822. Persi Biš Šeli, jedan od najznačajnijih pesnika engleskog romantizma, utopio se u brodolomu na jedrenju kod Livorna (“Kraljica Mob”, “Oslobođeni Prometej”, “Ševa”, “Oda zapadnom vjetru”, “Odbrana poezije”). Na prekjučerašnji datum 1885. rođen je nemački filozof Ernst Bloh. U njegovom opsežnom delu, koje se bavi problemima filozofije, istorije, religije, prava, etike, posebno mjesto ima analiza fenomena utopijskog (“Duh utopije”, “Tomas Mincer kao teolog revolucije”, “Tragovi”, “Nasljeđe ovog vremena”, “Sloboda i poredak”, “Princip nade”). Istog datuma 1967. umrla je britanska pozorišna i filmska glumica Vivijen Li. Svetsku slavu stekla je ulogom Skarlet O'Hare u američkom filmu 'Prohujalo s vihorom' za koju je nagrađena Oskarom. Drugi Oskar dobila je za ulogu u filmu 'Tramvaj nazvan želja'.

Na jučerašnji datum 1386. u bici kod Zempaha savez švajcarskih kantona potukao je znatno nadmoćniju vojsku Leopolda III Habsburga. Ova bitka zabežena je u istoriji ratovanja kao prva pobeda pešadije nad konjicom. Tog dana 1441. umro je flamanski slikar Jan van Ajk. Prvi je u evropskom slikarstvu prevladao srednjovjekovne šeme i uveo novi likovni izraz, zbog čega se svrstava u najznačajnije ličnosti u istoriji slikarstva. Proslavio se oslikavanjem oltara u crkvi Sv. Bavona u Gentu. Istog datuma 1519. španski konkvistador Ernan Kortes iskrcao se na obalu Meksičkog zaliva, gde je osnovao grad Vera Kruz i počeo osvajanje Meksika koje je završio 1521. godine uništenjem carstva Asteka. Na taj dan 1810. Napoleon Bonaparta anektirao je Holandiju. Nakon šest godina, na Kongresu u Tukumanu proglašena je nezavisnost Ujedinjenih provincija Rio de la Plate (Argentina) od Španije. Istog dana 1877. održan je prvi teniski turnir u Vimbldonu. Devet godina potom rođen je italijanski kompozitor Otorino Respigi, jedan od pokretača obnove italijanske muzike na početku 20. veka.

Na jučerašnji datum 1922. američki plivač, kasnije filmski glumac, Džoni Vajsmiler postao je prvi plivač koji je za manje od jedne minute (58,6 sekundi) preplivao 100 metara. Tog dana 1932. umro je američki pronalazač King Kemp Džilet, izumitelj nožića za brijanje, kod nas poznatog kao “žilet”, prema francuskoj verziji njegovog prezimena. Nakon dvanaest godina britanske i kanadske trupe preuzele su od Nemaca u Drugom svjetskom ratu grad Kaen u Normandiji, nakon žestokog bombardovanja i jednomesečnih bitki. Istog datuma 1960. sovjetski lider Nikita Sergejevič Hruščov upozorio je SAD da ne intervenišu protiv Kube, jer će u tom slučaju SSSR podržati kubanski narod. Nakon jedanaest godina poslednja američka baza u Vijetnamu predata je trupama Južnog Vijetnama. Tog dana 1997. bokser teške kategorije Majk Tajson kažnjen je zabranom bavljenja sportom na godinu dana i novčanom kaznom od tri miliona dolara zato što je tokom meča za svjetskog šampiona u teškoj kategoriji Ivandera Holifajlda, ugrizao za uho. Naredne godine u Zagrebu je umro crnogorski i jugoslovenski sineast Dušan Vukotić, dobitnik Oskara 1961. za kratki crtani film “Surogat”. Na današnji datum 138. umro je rimski car Hadrijan. Tokom vladavine od 117. izvršio je značajne reforme u Rimskom carstvu i utvrdio granice u Germaniji i Britaniji, gde je podigao bedem (Hadrijanov bedem) za zaštitu od upada Škota. Bio je veliki poštovalac grčke kulture i pokrovitelj umetnosti, pisao je stihove, vajao i slikao.

Tog dana 1099. umro je španski nacionalni junak El Sid, legendarna ličnost španske epske poezije, glavni lik Kornejeve tragedije “Sid” i Masneove opere. Istog datuma 1509. rođen je švajcarski teolog francuskog porekla Žan Kalvin, vođa frakcije protestantizma u Ženevi (kalvinizam), koja je imala mnogobrojne pristalice u evropskim zemljama, posebno u Francuskoj (hugenoti), i izazvala velike društvene potrese. Vek kasnije u Minhenu je osnovana Katolička liga kao odgovor na osnivanje Protestantske unije (1608), što je pojačalo tenzije u Nemačkoj koje su dovele do izbijanja Tridesetogodišnjeg rata (1618-48) u centralnoj Evropi. Na današnji datum 1830. na Antilima je rođen francuski slikar i grafičar Kamij Pisaro, jedan od učesnika prve izložbe impresionista u Parizu 1874. Nakon četiri godina rođen je češki pisac Jan Neruda, predvodnik generacije “majevaca” - književnika koji su, okupljeni oko časopisa “Maj”, promovisali češki književni realizam (“Malostranske pripovetke”, “Arabeska”, “Železnički radnici”, zbirke pesama “Prosti motivi”, “Kosmičke pesme”, “Balade i romanse”).

Tog dana 1856. u selu Smiljani, kod Gospića u Hrvatskoj, rođen je Nikola Tesla, jedan od najvećih naučnika i pronalazača na polju elektrotehnike i radio-tehnike. Istog datuma 1871. rođen je francuski pisac Marsel Prust, čije je djelo “U traganju za izgubljenim vremenom” ostavilo dubok trag u evropskoj književnosti 20. veka. Na taj dan 1895. rođen je nemački kompozitor Karl Orf, autor popularne scenske kantate “Karmina Burana”. Bavio se i pedagoškim radom, a u nastavu je uveo tzv. Orfov instrumentarij, sačinjen od grupe instrumenata prilagođenih deci.

Čitanja: 1790 | Komentara: 0 | Dodaj komentar


John Newman i Milky Chance na Exitu

Nova engleska soul zvezda John Newman, nastupiće u subotu 11. jula, a indie-pop duo Milky Chance 12. jula na glavnoj
{title} - {opis}

ROBMATIC - novi švajcarski DJ star u Beogradu!

U petak 21. Jula na gradskom splavu Lasta nastupiće nova švajcarska Tech-House zvezda - ROBMATIC ROBMATIC je nova sjajna zvezda