Verzija za štampu rss Bookmark and Share Početak » Novosti » Kultura » Main stream »

ROÐEN MAHATMA GANDI

02. 10. 2010.

ROÐEN MAHATMA GANDI - KALENDAR

Na prekjučerašnji datum 1399. osnivač engleske dinastije Lankaster Henri Bolingbrok postao je kralj Henri IV, dan nakon što je abdicirao Ričard II, prvi monarh u istoriji Engleske koji je napustio prijesto. Tog dana 1846. američki zubar Vilijam Morton prvi je upotrebio anesteziju (etar) prilikom vađenja zuba. Istog datuma 1882. rođen je nemački fizičar Hans Vilhelm Gajger koji je 1928. izumio napravu za otkrivanje i brojanje naelektrisanih čestica i gama-zraka (merenje radioaktivnosti), poznatu kao Gajgerov brojač. Na taj dan 1941. počela je prva nemačka ofanziva na Moskvu u jednoj od najvećih bitaka Drugog svetskog rata, koja je okončana u januaru 1942. porazom Nemaca. Na prekjučerašnji datum 1949. okončan je berlinski vazdušni most  uspostavljen posle sovjetske blokade Zapadnog Berlina krajem juna 1948, tokom kojeg su američki i britanski avioni obavili 277.264 leta i dopremili 2.323.738 tona namirnica. Tog dana 1955. u automobilskoj nesreći u 24. godini poginuo je američki glumac Džejms Din. Nakon sedam godina beli rasisti su izazvali nerede u Oksfordu u američkoj državi Misisipi kada je, na osnovu odluke federalnog suda, crnac Džejms Meredit upisan na Univerzitet Misisipija, koji su do tada pohađali samo belci. Istog datuma 1966. bivši britanski protektorat u Africi Becuanalend stekao je nezavisnost pod nazivom Republika Bocvana. Prvi predsednik postao je Serece Kama. Tog dana nemački ratni zločinci Albert Šper i Baldur fon Širah izašli su iz zatvora Špandau u kojem su odslužili kaznu od 20 godina robije. U zatvoru koji je bio napravljen za 600 stanara, ostao je samo jedan - Rudolf Hes. Nakon četiri godine Ričard Nikson doputovao je u Beograd, u prvu posetu jednog američkog predsednika SFRJ.

Tog dana 1980. u simboličnom podsećanju na biblijska vremena, Izrael je uveo valutu šekel, koja je zamijenila funtu. Pet godina potom umro je američki seizmolog Čarls Rihter po kojem je nazvana skala za merenje jačine zemljotresa. Istog datuma 1999. jedan od najvećih nemačkih književnika 20. vijeka Ginter Gras dobio je Nobelovu nagradu za književnost. Na jučerašnji datum 1684. umro je francuski pisac Pjer Kornej, pesnik moralne veličine i patriotskog i epskog zanosa, jedan od najznačajnijih predstavnika francuske klasične tragedije. Tog dana 1754. rođen je Pavle I Petrovič Romanov, ruski car (1796-1801), sin i naslednik Katarine Velike. Istog datuma 1904. rođen je američki pijanista ruskog porijekla Vladimir Horovic, jedan od najvećih majstora klavira u istoriji muzike. Na taj dan 1910. Japan je izvršio aneksiju Koreje i uključio je u Japansko carstvo. Nakon četiri godine Turska je kao saveznica Centralnih sila u Prvom svetskom ratu zatvorila Dardanele za brodove zemalja Antante. Na jučerašnji datum 1918. predvođeni engleskim pukovnikom Tomasom Edvardom Lorensom, poznatim kao Lorens od Arabije, Arapi su uz pomoć Britanaca u Prvom svetskom ratu preoteli Damask od Turaka. Deceniju kasnije, u SSSR-u je proglašena Prva petoljetka, petogodišnji plan razvoja industrije i nastavak kolektivizacije poljoprivrede. Tog dana 1938. njemačka armija ušla je u Čehoslovačku i okupirala Sudete nakon Minhenskog sporazuma Nemačke sa Velikom Britanijom i Francuskom. Pet godina kasnije saveznici su posle jednomesečne bitke u Drugom svetskom ratu zauzeli Napulj.

Istog datuma 1946. Međunarodni vojni sud u Nirnbergu proglasio je krivim 22 lidera nacističke Nemačke za ratne zločine počinjene u Drugom svjetskom ratu. Tri godine kasnije u Pekingu je proglašena Narodna Republika Kina na čelu sa Mao Cedungom. Za prvog premijera i ministra spoljnih poslova postavljen je Ču Enlaj. Na jučerašnji datum 1979. zona Panamskog kanala je poslije 70 godina pod kontrolom SAD formalno predata na upravu Panami. Tog dana 1982. lider Hrišćansko-demokratske unije Helmut Kol postao je šesti kancelar Zapadne Nemačke, nasledivši socijaldemokratu Helmuta Šmita. Istog datuma 1988. umro je srpski filmski glumac Pavle Vujisić. Naredne godine Danska je kao prva zemlja u svetu dozvolila brak homoseksualaca. Tog dana 1999. ruske snage ušle su u Čečeniju nakon što su tokom avgusta i septembra potukle čečenske islamiste na teritoriji Dagestana. Na današnji datum 1836. slavni engleski prirodnjak i fiziolog, Čarls Darvin, vratio se u Englesku posle petogodišnje naučne ekspedicije na brodu "Bigl" koju je kasnije i opisao u knjizi "Put prirodnjaka oko sveta". Ovo putovanje, na kojem je posetio Brazil, Galapagos, Novi Zeland, imalo je presudan značaj za njegovo shvatanje o nestalnosti i promenljivosti organskog sveta, kao i za teoriju evolucije koju je postavio.

Tog dana 1869. rođen je Mohandas Karamčand Gandi, poznatiji kao Mahatma (velika duša), indijski političar i nacionalni vođa. Školovao se u Engleskoj, a zatim je jedno vrijeme živio u Južnoj Africi kao vođa tamošnjih Indusa. Od 1919. godine je bio na čelu indijskog nacionalnog pokreta za nezavisnost. U dugogodišnjoj političkoj delatnosti, sprovodio je specifičan oblik borbe nazvan gandizam. Poginuo je 1948. godine u atentatu koji je na njega izvršio pripadnik polufašističke organizacije Hindu Mahasabha. Istog datuma 1935. Italija je izvršila invaziju na Etiopiju. Na taj dan 1974. umro je crnogorski pisac i političar Marko Vujačić, koji je između dva svetska rata na listi Zemljoradničke stranke biran za senatora i poslanika. Narodnooslobodilačkoj borbi priključio se 1941. i bio je potpredsednik AVNOJ-a, potom potpredsednik Prezidijuma Savezne skupštine do 1953. Dela: "Znameniti crnogorski i hercegovački junaci" (pet knjiga), "Vojvoda Mirko Petrović".

Čitanja: 2473 | Komentara: 0 | Dodaj komentar


John Newman i Milky Chance na Exitu

Nova engleska soul zvezda John Newman, nastupiće u subotu 11. jula, a indie-pop duo Milky Chance 12. jula na glavnoj
{title} - {opis}

ROBMATIC - novi švajcarski DJ star u Beogradu!

U petak 21. Jula na gradskom splavu Lasta nastupiće nova švajcarska Tech-House zvezda - ROBMATIC ROBMATIC je nova sjajna zvezda